LogoKlub Miłośników Starych Tramwajów
Menu

Wagon typu Herbrand VNB-125 ponownie w Łodzi!

Dzięki staraniom Klubu do Łodzi powrócił wagon typu Herbrand VNB-125, który jest przedstawicielem najstarszej serii tramwajów eksploatowanych w naszym mieście. Przez ostatni rok w Inowłodzu, gdzie znajdował się ów pojazd, członkowie KMST prowadzili prace mające na celu zabezpieczenie pudła wagonu przed dalszą korozją. Właśnie wtedy okazało się, jakie numery taborowe nosi nasz wagon, o czym można przeczytać w tekscie dotyczącym historii wagonu. Na zdjęciach poniżej widać stan, jaki wagon osiągnął dzięki wytężonej pracy Klubowiczów:

VNB-125 (11)   VNB-125 (11)   VNB-125 (11)
VNB-125 (11)   VNB-125 (11)   VNB-125 (11)


W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wagon zmienił się nie do poznania:

przed   po


30 kwietnia 2004r. Herbrand został przetran-sportowany z miejsca, gdzie przez ostatnie 32 lata służył jako szopa na narzędzia do należnej mu lokalizacji, mianowicie zajezdni Helenówek. Dzięki uprzejmości spółki MKT będzie mógł tam stacjonować przynajmniej do czasu remontu. Pudło to w przyszłości zostanie postawione na oryginalnym wózku, który zachował się w magazynach MPK-Łódź Sp. z o.o.

Fotorelacja z transportu wagonu do Łodzi:

30 lat 102NaW Za pomocą dźwigu wagon załadowano na ciężarówkę.
30 lat 102NaW Hebrand opuszcza podwórko przy jednej z ulic w Inowłodzu. Stał tam ostatnie 32 lata.
30 lat 102NaW Ciężarówka z cennym ładunkiem własnie wjechała na teren zajezdni Helenówek.
30 lat 102NaW Herbrand na ciężarówce ustawionej w linii toru. Obok czekają przygotowane przez MKT wózki.
30 lat 102NaW Dźwig podnosi nasz wagon. Operacja ta jest trudna ze względu na przewody sieci trakcyjnej (prąd wcześniej odłączono).
30 lat 102NaW Całej pracy nie da się wykonać maszynami. Wagon ręcznie ustawiano w osi toru.
30 lat 102NaW Jeszcze chwila i Herbrand będzie postawiony na wózku.
30 lat 102NaW Po 106 latach ponownie w zajezdni.


Opis wagonu Herbrand VNB


Główne wymiary
Długość całkowita między sprzęgami - 8440mm, długość między blachami peronów - 7800mm, długość przedziału pasażerskiego - 5200mm, długości peronów (pierwotne) - po 1300mm. Szerokość wagonu na wysokości okien - 2000mm, wysokość - 3245mm. Pojemność: 20 miejsc do siedzenia wewnątrz, po 7 miejsc stojących na każdym z pomostów, nie licząc oczywiście motorniczego i konduktora. Całkowita pojemność 34 pasażerów. Nie przewidywano miejsc stojących wewnątrz. W okresie do pierwszej wojny światowej konduktorzy mieli obowiązek ścisłego przestrzegania tych norm zapełnienia. Waga wagonu pustego wynosiła 7480kg, a z kompletem pasażerów około 10000kg.

Pudło
"Zarówno wagon jak i jego pudło wykonane według typu wagonów dostarczonych przez AEG dla wszystkich niemieckich tramwajów."* Architektura wagonu zawiera liczne elementy charakterystyczne dla pojazdów z przełomu wieków. Dominującymi akcentami były tu okna osadzone w łukowato zwieńczonych ramach, wysoko umieszczona listwa odbojowa, dzieląca w 1/3 wysokości pas poszycia bocznego, wypukły profil poprzeczny ścian bocznych zwężających się nieco ku dołowi oraz dach z oknami świetlikowymi. Szkielet pudła był drewniany, oparty na ostoi (ramie nośnej podłogi) o konstrukcji mieszanej, metalowo- drewnianej. Poszycie ścian bocznych wykonano z blachy stalowej o grubości 1,25mm, przykręcanej do drewnianego szkieletu.

Podwozie
"Rama wózka wagonu stalowa, nitowana z profili walcowanych. Pudło wagonu podparte przy pomocy sprężyn spiralnych i płaskich resorów piórowych. Rozstaw osi 1800mm. Koła szprychowe z bandażami o średnicy tocznej 800mm osadzono na wcisk na osiach o średnicy 100mm. Dla zapobieżenia nieszczęśliwym wypadkom dookoła wózka i kół umieszczono dodatkową ramę ochronna, w przedniej i tylnej części uformowaną w kształt trójkąta. Wyposażenie elektryczne każdego wagonu składa się z odbieraka prądu, odgromnika, wyłącznika samoczynnego oraz wyłącznika ręcznego, dwóch nastawników na peronach do regulacji prędkości i kierunku ruchu wagonu systemem Sprague'a, dwóch motorów typu VNB 125 i niezbędnego okablowania. Oświetlenie elektryczne z 5 lamp po 16 normalnych świec każda w ochronnych kloszach."

Koszt
Wagony kosztowały po 14000 Marek, czyli nieco ponad 6500 rubli. Aby pokryć koszt jednego wagonu należało sprzedać 130 000 normalnych pięciokopiejkowych biletów drugiej klasy. Jedno miejsce siedzące kosztowało nieco ponad 6500 biletów normalnych. Osiągnięty przez spółkę tramwajową w roku 1900 zysk przed opodatkowaniem pozwoliłby na zakup 23 takich wagonów. W roku 1900 1 kg chleba = dwa bilety tramwajowe.

* Tekst kursywą pochodzi z dokumentów archiwalnych Izby Tradycji MPK - Objaśnienia do projektu Łódzkiej Miejskiej Kolei Elektrycznej (oryginał dokumentu AEG w języku rosyjskim i niemieckim).

Historia wagonu 11


Wagony tramwajowe Kolei Elektrycznej Łódzkiej serii 01-30 zbudowano w roku 1898 i stanowiły one pierwotny, najstarszy tabor łódzkich tramwajów. Wagon numer 11 wysłano z Kolonii do Łodzi w czerwcu lub lipcu 1898 roku. Na jazdy próbne i szkolne tramwaje wyjechały po raz pierwszy w dniu 4 października, gdy uruchomiono elektrownię tramwajową. Łódzki dziennik "Rozwój" w poniedziałek 24 października 1898 odnotował: "od kilku dni na ulicy Dzielnej (Narutowicza) w porze nocnej odbywają się próby tramwajów w celu wyuczenia maszynistów kierowania tramwajami. Tłumy ciekawych zalegają ulicę Dzielną podczas kursowania tramwajów."
W czasie wieloletniej eksploatacji przeprowadzono wielokrotne remonty i wprowadzono wiele zmian konstrukcyjnych. Otwarte pierwotnie pomosty oszklono w latach 1918-1919. Wagon przeszedł remont kapitalny w latach 1925-28, co spowodowało znaczną zmianę wyglądu zewnętrznego.

Około 1928 wagon otrzymał numer 97, dostał podwozie i wyposażenie elektryczne typu UC. Jesienią 1944 wagon eksploatowano jako doczepę, otrzymał kolejny numer boczny - 458. W takim stanie wagon eksploatowano do jesieni 1961, wycofano je po 63 latach służby! W roku 1962 pudło wagonu 458 wykorzystano jako domek campingowy w ośrodku wypoczynkowym MPK w Teofilowie k/Spały. W roku 1972 pudło tramwaju zakupił mieszkaniec pobliskiego Inowłodza nad Pilicą, któremu obiekt ten służył od ostatnich lat.

Wewnątrz konstrukcji pudła Herbranda zachowała się jego "metryka". Pod deskami oparcia zapisano ołówkiem kolejne numery:

458 No 97 Wag.11


Zachowane kroniki taborowe w całości potwierdzają wiarygodność tego nieoczekiwanego odkrycia.

© J. Wojtowicz



VNB Tak pierwotnie wyglądały wagony typu VNB-125. Otwarte pomosty sprawiały, iż praca motorowego była bardzo ciężka, zwłaszcza w mroźne dni.
VNB Po modernizacji w latach 1925-26 wagony zyskały min. oszklenie pomostów.


Na Helenówku Na terenie zajezdni Helenówek znajdują się już dwa wagony wcześniej sprowadzone przez Klub. Więcej...


 Strona założona: 24.02.2003
Ostatnia aktualizacja tej strony: 10.05.2004
Copyright © Klub Miłośników Starych Tramwajów